Geschiedenis van de Friese Kerkendagen

De Friese Kerkendag ontstond met ‘Simmer 2000’, die zomer waarin de ‘Friezen om útens’ uitgenodigd werden om naar Fryslân te komen voor een reünie. Daarbij werden door de hele provincie vele festiviteiten georganiseerd. Het was ‘in simmer om nea te ferjitten’. 
Ook in de Raad van Kerken Fryslân ontstond de gedachte dat we als kerken niet achter konden blijven. En zo was er in de Bonifatiuskerk in Leeuwarden op een zondagmiddag een informatie-markt, daarnaast enkele sprekers en een afsluitende oecumenische viering waarin Protestantse en Rooms Katholieke voorgangers gezamenlijk voorgingen. De eerste Friese Kerkendag. 
Het begin van een traditie was geboren. Want net als de Slachtemarathon – die na Simmer 2000 eens in de vier jaar zou plaatsvinden - besloot de provinciale Raad om eveneens elke vier jaar een plaatselijke Raad van Kerken te vragen om een Friese Kerkendag te organiseren. 
 
De Raad van Kerken Fryslân vroeg aan de Raad van Kerken Joure om in 2020 de Friese Kerkendag te organiseren. Deze uitdaging werd aangenomen. 
 

Een kort overzicht van haar voorgaande Friese kerkendagen 

De Raad van Kerken Bolsward organiseerde de 2e Friese Kerkendag op 29 augustus 2004. Het thema was ‘Leauwe, Hope en Leafde. Dêr stean wy foar, dêr gean wy foar’. Door de hele stad waren er in alle kerken en haar gebouwen, scholen en stadhuis activiteiten georganiseerd. Van Liturgisch bloemschikken, Fryske teology, Chassidische verhalen, muziek, zingen, dialoog met moslims, kinderprogramma,  een forum met landelijke en lokale politici enz., enz. En net als de eerste keer een afsluitende viering en nu in een stampvolle Martinikerk.

De 3e Kerkendag op 8 juni 2008 was in Sneek met als thema ‘Lopen op het water’. Het was één van de warmste dagen van die zomer. Toch kwamen er mensen naar kerken, stadhuis, moskee, Rabozaal en bibliotheek. Waar  allerlei activiteiten waren; sprekers, zangers zoals Jan Pronk als voorzitter van het IKV, Henk van Ulsen over Prediker, het Martini Jongenskoor. Er waren ontmoetingen tussen kerk en moskee, Taizé, Iona, Geloven met de kwast, Arme Kant van Fryslân en nog veel meer. En een slotviering in de Martinikerk.

De 4e Kerkendag was op 7 oktober 2012 in Heerenveen. Hier koos men, als Sportstad, voor het thema ‘ Fryslân in beweging’. Voor het eerst was er een website en kon men vooraf alle nieuws hieromtrent volgen via socials als Facebook en Twitter. Leerlingen o.l.v. dramadocent Friese Poort Gooitsen Eenling, brachten een spetterende opening. In het Posthuistheater was een toneelstuk over Anne Zernike, de eerste vrouwelijke predikant. Men kon meedoen met biblio-drama en biblio-dans, ‘Geloven en boer-zijn’ of ‘Geloof in beweging verbeeld’, leren om mensen met verstandelijke beperking Bijbelverhalen in geuren en kleuren te vertellen. Jongeren konden abseilen van de RK-kerktoren enz., enz. De oecumenische slotviering was in de Heilige Geestkerk.
 
De 5e Kerkendag was 2 oktober 2016 in Harlingen. Het thema hier was ‘Bruggen’, verwijzend naar de 66 bruggen als verbinding die de havenstad kent. Ook in kerk en religie hebben we bruggen nodig om verbindingen te leggen tussen individuen, geloofsgemeenschappen, kerken, samenlevin-gen en tussen religies. Eppie Dam schreef het lied ‘Bruggen’- met prachtige woorden als
“Brêgen binne dreamde paden, dêr’t de hoop ‘t geheim fan ken.” 
De burgemeester heette welkom, Leo Fijen en Hinne Wagenaar spraken over spiritualiteit, Piter Wilkens zong. Men kon meedenken over Kerk 2025 met Karin van den Broeke, voorgangers horen over ‘Bruggen bouwen en oecumene’. En ook weer veel zang en kinderen. De laatsten deden, met het verhaal van de regenboog, mee aan de slotviering in Grote Kerk. 
 
 
En dan nu de 6e keer een Friese Kerkendag. Natuurlijk was dit in oktober 2020 gepland, maar zoals zovele plannen voor 2020 door de corona niet door konden gaan, gold dat ook voor de Friese Kerkendag. Het thema was ‘Tijd’, refererend aan het epicentrum wat Joure in de 19e eeuw was van de Friese klok. Ooit telde Joure 76 klokkenmakers. U begrijpt, het kan niet anders dan dat we in Joure met al die klokken wel ‘bij de tijd’ moeten zijn. Hoewel? 
 

Tijd 

 ‘De tijd van klokken en agenda’s is een abstracte en sociale tijd, iets wat we met elkaar hebben afgesproken om de wereld te kunnen inrichten. Zodra je uit die tijd van de agenda van de wereld  stapt, kun je zoiets als een eigen tijd betreden’ (Joke Hermsen, Stil de tijd) 
 
Het was juni 2020, de corona gaf ons bedenktijd, tijd van gedachten en dromen hoe we dán nu die Friese Kerkendag wilden organiseren. Al een paar maanden kenden we kerkdiensten die via de ‘live-stream’ werden uitgezonden. En we droomden, stel, dat we alles naast dat je er fysiek zou kunnen zijn óók via live- stream uit zouden kunnen zenden. Een model van de eerste hybride Friese Kerkendag was geboren. 
Tegelijk kwamen andere vragen rondom dit thema ‘Tijd’. 
Zoals; is deze tijd een harde roep van de natuur om onze tijd anders in te richten, niet vliegen of autorijden wanneer je ook via het scherm zou kunnen vergaderen/werken? Is het een uitdaging om de kerkdiensten via de live stream te blijven uitzenden? Wordt je als gemeente uitgedaagd om te bedenken hoe je gemeente kunt blijven wanneer (nog) meer mensen thuis blijven om daar de dienst te volgen? 
Hebben we als kerk in deze tijd minder of meer de opdracht om ons in alle  discussies te laten horen? Moeten we als kerken wel of niet nadenken over hoe we ons mensbeeld zien in een tijd dat het internet ons meer en meer gevangen houdt in algoritmes en de vrije wil iets van vroeger lijkt te worden? Hoe denken we als kerk over het terug naar het ‘oude normaal’. 
 
Genoeg als gelovig mens, als parochiaan, als gemeentelid over na te denken? Of zijn het allemaal vragen die we niet in de kerk hoeven stellen. Willen we daar alleen komen om ons even terug te trekken in de tijd. Even ‘kerk-tijd’ om vertrouwen en inspiratie op te doen. 
 
We willen u hartelijk welkom heten op de 6e Friese Kerkendag en we hopen dat we u met het programma kunnen inspireren, misschien tot nadenken stemmen over de tijd waarin we leven. 
Maar ook dat u de tijd neemt om onderweg mensen te ontmoeten, met elkaar te delen en een goede tijd te hebben. 
 
 
Corry Tigchelaar, 
namens de Raad van Kerken Fryslân en 
de Werkgroep Kerkendag 2021 Joure.